ปะเก็นยางแบบแผ่นกับแบบขึ้นรูปต่างกันอย่างไร? เลือกให้ตรงกับงาน

จะเลือกแบบแผ่นหรือแบบขึ้นรูปดี?

ให้เริ่มจากรูปทรงก่อนเลยครับ

ถ้า ปะเก็นยาง ที่ต้องการเป็นชิ้นแบน ความหนาสม่ำเสมอ เช่น ซีลหน้าแปลนทั่วไป ลองสอบถามราคาแบบตัดจากแผ่นก่อน แต่ถ้าชิ้นงานต้องมีบ่า มีร่อง หรือมีรูปทรงที่ช่วยยึดให้อยู่ในตำแหน่ง ค่อยให้ผู้ผลิตประเมินแบบขึ้นรูป

ส่วนกรณีที่ผลิตจำนวนมาก อย่าเพิ่งสรุปว่าแบบขึ้นรูปจะถูกกว่าเสมอ ส่งแบบพร้อมจำนวนที่ต้องการให้ผู้ผลิตเทียบต้นทุนทั้งสองวิธี จะได้คำตอบที่ตรงกับงานจริงมากกว่าครับ

ก่อนสั่งทำปะเก็นยาง ควรเตรียมอะไรบ้าง?

ต่อให้รู้แล้วว่าจะผลิตแบบไหน ยังมีข้อมูลอีกชุดที่ผู้ผลิตต้องใช้เลือกวัสดุและตรวจว่าแบบนั้นใช้งานได้จริง

1 - ขนาดและรูปทรง — ส่งแบบวาดหรือไฟล์ CAD ได้จะดีที่สุด ระบุความหนา เส้นผ่านศูนย์กลาง ตำแหน่งรูน็อต และรายละเอียดบ่าหรือร่องให้ครบ หากมีแต่ชิ้นงานเก่า ให้บอกด้วยว่าชิ้นนั้นผ่านการใช้งานจนบวม หด หรือเสียรูปไปแล้วหรือไม่ เพราะการวัดตามของเก่าอย่างเดียวอาจได้ขนาดผิดครับ

2 - สารที่สัมผัส — ระบุให้ละเอียดกว่าคำว่า “น้ำมัน” หรือ “สารเคมี” ถ้าเป็นสารเคมีควรแจ้งชื่อและความเข้มข้น ส่วนระบบน้ำมันก็ควรบอกชนิดที่ใช้จริง ข้อมูลนี้ช่วยให้ผู้ผลิตตรวจว่ายางเกรดใดมีโอกาสบวมหรือเสื่อมเมื่อสัมผัสสารนั้น

3 - อุณหภูมิและแรงดัน — แจ้งทั้งค่าที่ใช้งานปกติและค่าสูงสุดที่อาจเกิดขึ้น หากระบบมีแรงดันกระชากหรืออุณหภูมิเปลี่ยนบ่อย ก็ควรบอกไว้ตั้งแต่แรก

4 - สภาพจุดติดตั้ง — หน้าแปลนอยู่กลางแจ้งไหม ผิวเรียบหรือเริ่มผุกร่อน มีร่องวางซีลหรือเปล่า เรื่องเหล่านี้มีผลต่อการเลือกรูปทรงและความหนาของชิ้นงาน

5 - ข้อกำหนดเฉพาะ — ถ้าใช้กับอาหารหรือน้ำดื่ม ควรแจ้งว่าต้องมีเอกสารรับรองอะไรบ้าง อย่าดูเพียงชื่อวัสดุหรือคำว่า Food Grade เพราะเกรดที่ใช้สัมผัสอาหารกับเกรดที่ผ่านข้อกำหนดสำหรับระบบน้ำดื่มไม่ใช่เรื่องเดียวกันครับ

วัสดุยางที่พบได้บ่อย เลือกจากอะไร?

ชนิดยางเป็นอีกเรื่องที่ต้องเลือกให้เข้ากับหน้างาน โดยแต่ละชนิดมีจุดเด่นต่างกัน

01 - NR หรือยางธรรมชาติ มีความยืดหยุ่นดี เหมาะกับงานบางประเภทที่ไม่สัมผัสน้ำมันปิโตรเลียม แต่ต้องดูข้อจำกัดเรื่องความร้อนและสภาพอากาศด้วย

02 - NBR มักใช้เป็นตัวเลือกเริ่มต้นสำหรับงานที่สัมผัสน้ำมันจากปิโตรเลียม เช่น งานเครื่องจักรบางประเภท แต่ยังต้องเช็กชนิดน้ำมันและอุณหภูมิจริง

03 - EPDM เหมาะกับงานน้ำหลายลักษณะ และมีจุดเด่นเรื่องการทนสภาพอากาศ จึงพบได้ในงานกลางแจ้ง แต่โดยทั่วไปไม่เหมาะกับน้ำมันปิโตรเลียม

04 - ซิลิโคน มีหลายเกรดและรองรับช่วงอุณหภูมิได้ต่างกัน บางเกรดผลิตสำหรับงานสัมผัสอาหารได้ แต่ไม่ใช่ว่าซิลิโคนทุกชิ้นจะใช้กับอาหารหรือน้ำดื่มได้ทันที

05 - FKM เป็นอีกตัวเลือกสำหรับงานที่มีความร้อน น้ำมัน หรือสารบางประเภท แต่ก็ไม่ได้ทนสารเคมีทุกชนิดครับ

ถ้ายังไม่แน่ใจว่าจะใช้ยางอะไร อย่าเลือกจากชื่อวัสดุอย่างเดียว ส่งข้อมูลสภาพใช้งานให้ผู้ผลิตตรวจเทียบกับเอกสารของเกรดที่จะซื้อจริงจะปลอดภัยกว่า

สรุป

ชิ้นงานแบนและมีความหนาเท่ากัน มักเริ่มพิจารณาจากการตัดแผ่นได้เลย ส่วนชิ้นงานที่มีบ่า ร่อง หรือหน้าตัดซับซ้อน ควรให้ผู้ผลิตประเมินการขึ้นรูป

ไม่ว่าจะเลือกวิธีไหน สิ่งที่ทำให้ซีลใช้งานได้ดีไม่ใช่แค่รูปทรงครับ ต้องให้ วัสดุเข้ากับสารที่สัมผัส ขนาดพอดีกับจุดติดตั้ง และรองรับอุณหภูมิกับแรงดันของระบบด้วย เตรียมข้อมูลเหล่านี้ให้ครบก่อนสั่งผลิต จะช่วยลดทั้งการแก้แบบและปัญหารั่วหลังติดตั้ง