ปะเก็นทนความร้อนมีกี่แบบ? เลือกวัสดุยังไงให้เหมาะกับงานโรงงาน

เจาะลึกข้อดีและข้อจำกัดของแต่ละวัสดุ

เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนก่อนตัดสินใจซื้อ เรามาดูข้อดีและข้อจำกัดของวัสดุแต่ละประเภทกันครับ ซึ่งเกรดวัสดุเหล่านี้ ทาง ปะเก็นทนความร้อน Quanest ก็มีให้เราเลือกและเทียบสเปกก่อนใช้งานจริงครบทุกแบบ ลองมาชั่งน้ำหนักกันดูครับ

ปะเก็น Non-Asbestos (แผ่นใยสังเคราะห์ไม่มีแร่ใยหิน)

• ข้อดี: ราคาจับต้องได้ง่าย ใช้งานได้อเนกประสงค์ ตัดขึ้นรูปง่ายมาก จะตัดด้วยกรรไกรหรือคัตเตอร์หน้างานก็ทำได้เลย หาซื้อง่าย
  
• ข้อจำกัด: ไม่ทนต่อความร้อนจัดๆ (ส่วนใหญ่ลิมิตจะอยู่ที่ไม่เกิน 300 - 400 องศาเซลเซียส ขึ้นอยู่กับเกรด) และถ้าเจอสารเคมีที่มีฤทธิ์รุนแรงมากๆ อาจจะบวมหรือเปื่อยได้

ปะเก็น Graphite (กราไฟต์)

• ข้อดี: ทนอุณหภูมิได้สูงทะลุเพดาน (บางเกรดทนได้ถึง 600 องศาเซลเซียส) ทนการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิแบบฉับพลันได้ดีแนบสนิทกับหน้าแปลนที่มีรอยตามดหรือผิวไม่ค่อยเรียบได้ยอดเยี่ยม
  
• ข้อจำกัด: เนื้อกราไฟต์มีความเปราะบางสูงมากครับ ถ้าตอนขนส่งหรือตอนติดตั้งช่างมือหนักไปหน่อย หักเอาง่ายๆ เลยครับ มักจะต้องใช้รุ่นที่มีแผ่นสแตนเลสบางๆ แทรกตรงกลาง (Wire Mesh หรือ Tanged) เพื่อเพิ่มความแข็งแรง
  

ปะเก็น PTFE (เทฟล่อน)

• ข้อดี: ทนสารเคมีได้แบบ 100% (ยกเว้นสารเคมีจำพวกโลหะอัลคาไลบางตัว) ปลอดภัยระดับ Food Grade สามารถใช้ในอุตสาหกรรมอาหารและยาได้สบายๆ
  
• ข้อจำกัด: ทนความร้อนได้จำกัด (ประมาณ 260 องศาเซลเซียส) และมีข้อเสียคืออาการ Cold Flow หรือเนื้อปะเก็นมันจะปลิ้นออกด้านข้างเมื่อโดนแรงขันอัดนานๆ ทำให้ต้องหมั่นมาขันอัดน็อตหน้าแปลนซ้ำเป็นระยะครับ
  

ก่อนสั่ง Quanest ควรแจ้งข้อมูลอะไรบ้างให้ได้สเปกเป๊ะๆ?

มาถึงตรงนี้ หลายคนน่าจะพอเห็นภาพแล้วว่าหน้างานของตัวเองเหมาะกับวัสดุแบบไหน แต่การจะสั่งปะเก็นให้ได้ของที่ตรงสเปก นำไปใส่ปุ๊บ ขันน็อตปั๊บ แล้วเดินเครื่องได้เลยโดยไม่ต้องลุ้น คุณจะต้องเตรียมข้อมูลพื้นฐานไปแจ้งกับทางซัพพลายเออร์หรือคนขายให้ครบถ้วนครับ

ถ้าไม่อยากพลาด ผมแนะนำให้เตรียมคำตอบสำหรับ 5 ข้อนี้ไว้เลยครับ

• ของไหลภายในท่อคืออะไร (Media): เป็นน้ำธรรมดา ไอน้ำ น้ำมันหล่อลื่น หรือสารเคมีตัวไหน (ถ้าเป็นสารเคมี ระบุชื่อและเปอร์เซ็นต์ความเข้มข้นมาด้วยจะดีมากครับ)

• อุณหภูมิใช้งาน (Temperature): อุณหภูมิปกติที่เดินเครื่องคือเท่าไหร่ และอุณหภูมิสูงสุด (Max Temp) ที่เคยพุ่งขึ้นไปคือเท่าไหร่

• แรงดันภายในระบบ (Pressure): ระบบท่อของคุณมีแรงดันกี่บาร์ (Bar) หรือกี่ PSI

• มาตรฐานหน้าแปลน (Flange Standard): อันนี้สำคัญมากครับ ท่อของคุณเป็นหน้าแปลนมาตรฐานอะไร? เช่น JIS (10K, 20K), ANSI (150LB, 300LB) หรือ DIN (PN10, PN16) และเป็นท่อขนาดกี่นิ้ว (เช่น หน้าแปลน 4 นิ้ว 10K)

• ความหนาของแผ่นปะเก็น (Thickness): โดยทั่วไปเรามักจะใช้ความหนากันที่ 1.5 มม., 2.0 มม. หรือ 3.0 มม. ขึ้นอยู่กับสภาพความเรียบของหน้าแปลนครับ ยิ่งหน้าแปลนเก่า ผิวไม่เรียบ อาจจะต้องใช้ตัวหนาขึ้นเพื่อชดเชยร่องรอยบนหน้าแปลน

ทริคจากหน้างาน: ถ้าหน้าแปลนของคุณไม่ได้เป็นไซส์มาตรฐาน (Standard) แต่เป็นการกลึงขึ้นรูปมาเอง (Custom made) ผมแนะนำให้คุณวัดขนาด 3 จุดนี้แจ้งไปครับ คือ O.D. (เส้นผ่านศูนย์กลางวงนอก), I.D. (เส้นผ่านศูนย์กลางวงใน) และ P.C.D. (ระยะเจาะรูน็อต พร้อมระบุจำนวนรูน็อต) เพียงเท่านี้ โรงงานก็สามารถใช้เครื่อง CNC ตัดปะเก็นออกมาได้พอดีเป๊ะแล้วครับ

สรุปทิ้งท้าย

การเลือกปะเก็นทนความร้อนไม่ใช่เรื่องยากครับ แค่เราต้องเข้าใจ "นิสัยของหน้างาน" และ "ขีดจำกัดของวัสดุ" ให้ตรงกันเท่านั้นเอง หวังว่าบทความนี้จะช่วยให้พี่ๆ เพื่อนๆ วิศวกรและฝ่ายจัดซื้อ สามารถเทียบวัสดุและตัดสินใจเลือกปะเก็นได้ง่ายขึ้นนะครับ ครั้งหน้าก่อนสั่งซื้อ อย่าลืมเช็กลิสต์ข้อมูลให้ครบถ้วน รับรองว่าหน้าแปลนในโรงงานจะแห้งสนิท ปลอดภัย และเดินเครื่องจักรได้อย่างราบรื่นแน่นอนครับ!